Pak a shumë ashtu si Muzeu Kombëtar i Arteve të bukura në Algjeri, që nuk kishte vepra nga artistët algjerianë, shumica e muzeve nuk kishin punë nga artistet gra… edhe sot!
Në Francë, në 2021-shin, veprat e artit të prodhuara nga gratë përfaqësonin vetëm 4% të totalit të koleksioneve muzeale.
Dhe në 2012-n, grupi aktivist Vajzat Guerrilase vunë në dukje se më pak se 4% e artistëve në departamentin e Artit Modern dhe Bashkëkohor në Muzeun Metropolitan të Artit të Nju Jorkut janë gra… ndërkohë që gratë përfaqësojnë 76% të pikturave nudo të ekspozuara!
Pse një përqindje kaq e madhe e pikturave të femrave nudo? Epo, për një kohë shumë të gjatë, artistët meshkuj (të cilët e kishin shumë më të lehtë të ishin artistë profesionistë se sa gratë) prodhuan vepra për patronët meshkuj Dhe shijet e këtyre patronëve anonin më shumë ndaj subjekteve femra, shpesh me detaje erotizmi.
Në koleksionet muzeale, ka shumë pak vepra nga artiste femra, por shumë që paraqesin femrat.
Kush janë gratë që paraqiten në vepra, ose “modelet,” siç i quajmë?
Para së gjithash, ato mund të jenë patronët e veprës, prandaj i përkasin shtresave më të pasura të shoqërisë. Ky është, për shembull, rasti me Mona Lizën e famshme.
Identiteti i modeles është debatuar gjerë e gjatë, por është me shumë mundësi Lisa del Giocondo, gruaja e një tregtari shumë të pasur fiorentin pëlhurash.
Ajo është aq popullore sot sa që shfaqet si një yll i ftuar në një video muzikore të Jay-Z dhe Beyoncé.
Kur nuk punojnë në një komision, artisët shpesh merreshin me modelet që kishin në dorë… më të afërtit dhe më të dashurit!
Modelet profesionale u përdorën në fillim në studiot private, dhe më pas në akademitë e pikturës, ku zhvilloheshin seancat e vizatimit të modeleve të gjalla.
Për ta realizuar këtë pikturë, Carot thirri Emma Dobigny, një modele profesioniste e famshme që kishte pozuar tashmë për piktorë të tjerë si Edgar Degas dhe Édouard Manet!
Në çdo rast, “modele” nuk nënkupton domosdoshmërish të jesh “pasive”; disa u kthyen në këshilltare të mirëfillta, në një kohë kur artisti zakonisht gjendjen i vetëm përballë kanavacës. Një perspektivë e jashtme ndonjëherë është e mirëpritur!
Modelet që pozojnë për veprat mund të kenë qenë vetë patronet, njerëz të afërt të artistit, ose modele profesioniste.
Gratë e kanë praktikuar artin e tyre në këtë fushë prej shumë kohësh! Le të shohim disa instrumente që i përkasin kohërave të lashta:
Paraqitje të muzikanteve femra dhe instrumentet muzikore janë dëshmitarë të ekzistencës së tyre, veçanërisht në antikitet.
Duke dashur të pengonte një grua që e identifikonte si kërcënim, në lashtësi një politikan romak tha se ajo këndonte dhe kërcente me më shumë aftësi seç ishte e nevojshme për një grua të ndershme. Çfarë donte të thoshte realisht?
Kjo tregon standardin e dyfishtë që ekzistonte për muzikantet dhe valltaret.
Nga njëra anë, muzika konsiderohej një “art i lartë”, veçanërisht kur praktikohej në rrethana të caktuara, si gjatë ceremonive fetare ose privatisht në leksione artistike.
Praktika e muzikës nga gratë konsiderohet si virtyt në rrethana të caktuara dhe në të tjera lidhet me veset.
Emri Isabella d’Este mund të mos ketë ende asnjë domethënie për ju, por ajo pati një ndikim shumë të madh në Italinë e shekullit të 15-të, sa që u quajt “Zonja e parë e Rilindjes”!
Pse një nder i tillë? Roli i saj si patrone nënkupton se ajo e përdorte pasurinë e saj për të mbështetur punën e artistëve, për shembull duke porositur vepra arti. Kjo i lejoi piktorët si Leonardo da Vinçi, Mikelanxhelo dhe Andrea Mantegna që të siguronin jetesën.
Përveç kësaj, Isabella d’Este merrte frerët e qeverisë në disa raste, kur bashkëshorti i saj nuk ishte. Kjo nuk ishte aspak problem për një grua me këllqe, që i dinte nja dy gjëra për politikën dhe gjeopolitikën!
Dashamirëset femra si italiania Isabella d’Este kanë pasur një ndikim të madh në jetën artistike dhe politike.
Siç e keni mësuar gjatë këtij udhëtimi, edhe pse gratë shfaqen shumë në veprat e artit, pak prej tyre njihen si artiste profesioniste. Kjo nuk do të thotë se nuk kanë ekzistuar, megjithëse disa prej tyre kanë fituar një reputacion ndërkombëtar!
Disa arritën të siguronin jetesën dhe të bëheshin të famshme dhe të mirënjohura falë përpjekjeve të tyre artistike, si Vigée-Le Brun, Rosalba Carriera, dhe të tjera.
Historia vazhdon të shkruhet! Duhet të kujtojmë se shumë prej veprave më të vjetra nuk kanë nënshkrim, dhe është mund të jenë krijuar nga gra.
Le të mos harrojmë se shumë gra kanë punuar në studio familjare që mbanin emrin e babait apo bashkëshortit të tyre.
Nuk është e lehtë që kjo çështje të zgjidhet, por historianët vazhdojnë të bëjnë kërkime për të na ndihmuar të zbulojmë gjithmonë e më shumë artiste gra!
Kërkimi historik vazhdon të identifikojë vepra të krijuara nga gratë.
…dhe historitë për artistet femra po shtohen. Le të shkojmë në Lindjen e Mesme për të mësuar për tre gra që kanë disa gjëra për të thënë.
Që prej shekullit të 20-të, më shumë gra kanë fituar statusin e artisteve profesioniste dhe kanë ridimensionuar përfaqësimin e grave.
"*" indicates required fields
Regjistrohu për të pasur akses në të gjithë përmbajtjen e ofruar dhe për të ruajtur përparimin tënd.
Është e lehtë dhe pa pagesë!